منتظر واقعي !
هيچ مريد و عاشقي را ديده ايد كه درست برخلاف مسير مراد و معشوق خود گام بردارد؟
يكي از ويژگي هاي مهم حكومت حضرت مهدي(عج) عدالت است.
«يملا الارض قسطاً و عدلا بعد ما ملئت ظلماً و جوراً» اين منشور حكومت امام مهدي(عج) است كه مي فرمايد به يمن حكومت آن حضرت زمين از عدل و داد پرخواهد شد، پس از آنكه از ظلم و جور پر شده باشد.
آنها كه ديروز در جشن ميلاد امام عصر(عج) به شادماني پرداختند و نقل و شيريني پخش كردند، امروز تنها به شرطي مي توانند در زمره منتظران آن حضرت قرار گيرند كه در روابط خانوادگي و اجتماعي خويش، به ديگران ظلم روا ندارند.
ستم ستيزي كه براساس عقايد ما مسلمانان، جلوه نهايي آن در قيام حضرت حجت(عج) متبلور خواهد شد، امري است كه اسلام بر آن تاكيدي فراوان دارد. قرآن كريم در سوره مباركه هود آيه 113 مي فرمايد: «به ستمكاران مگراييد» و در آيه 18 همين سوره مباركه به مومنان دستور مي دهد كه از ستمكاران بيزاري جوييد.
مولاي عدالت پيشگان، علي(ع) نيز در گفتار گهربارشان تاكيدهاي بسياري بر ستم ستيزي دارند. از جمله مي فرمايند: «همواره دشمن ستمگر باشيد.»
«همچنين در جايي ديگر فرموده اند: كسي كه ستم مي كند و آن كس كه ياري گر اوست و آنكه راضي بر ستمكاري است، هر سه در ظلم شريكند.»
ستم پيشگان منتظر نيستند
نمي شود در روابط اجتماعي به ديگران ستم كرد و خود را در زمره منتظران امام عصر(عج) هم بحساب آورد، امامي كه بزرگترين نشانه حكومتش، عدالت است.
عدالت اجتماعي از جمله مهمترين، حساس ترين و فراگيرترين مصاديق و جلوه هاي قانون عام عدل اسلامي است.
عدالت اجتماعي به معناي اعطاي حقوق و مطالبات منطقي هر شخص به تناسب صلاحيت، شايستگي و نيازمندي هاي واقعي، فطري و اجتماعي اوست.
«محمد صالحي»، دانشجوي دوره دكتراي الهيات كه تز دكتري اش در باره «جلوه هاي عدالت در فرهنگ اسلامي» است، در اين مورد مي گويد: «ظلم و ستم به ديگران فقط اين نيست كه كسي آشكارا از مردم كلاهبرداري كند يا اموالشان را بدزدد يا به ناتوان آسيب بزند. اينها جلوه هاي كاملاً آشكار ظالم هستند، اما بخصوص در جامعه ما، ظلم جلوه هايش بگونه اي است كه گاه نمي توان ظالم را بدرستي تشخيص داد. آيا ظلمي بالاتر از اين هست كه كسي با وجود آنكه كار مي كند و تمام توان و قدرتش را هم براي انجام كار به خرج مي دهد، اما با اين وجود، عائله اش از جهت خورد و خوراك در مضيقه باشند؟ آيا ظلمي بالاتر از اين هست كه عده اي ندانند پولشان را چطور خرج كنند و چپ و راست سفرهاي خارجي پرهزينه بروند و عده اي ديگر خرج درمان فرزند بيمارشان را نداشته باشند؟
متاسفانه وقتي جامعه در فشار ظلم قرار مي گيرد و افراد احساس مي كنند به آنها ستم شده است، در رفتار و كردارشان اين ظلم را نسبت به ديگران آشكار مي كنند. كسي كه خودش در فشار است، ديگران را هم در فشار قرار مي دهد.
البته نمي توان هيچ جامعه اي را پيدا كرد كه در آن ظلم و ستم نباشد. طبع روابط اجتماعي اين است كه ستم در آن وارد مي شود. حتي در كشورهايي كه ادعاي توسعه يافتگي دارند، شما معضلي به نام بي خانمان ها را داريد، خيابان خواب ها، در آمريكا كه ادعاي قدرت اول جهاني را دارد، تعدادشان بسيار زياد است. ولي بحث ما، بحث درباره جامعه اي است كه افتخارش به انتظار است، انتظار براي فرج امامي كه «عدالت» سرلوحه حركت هاي اوست و منتظران عادل، نمي توانند خود ظالم باشند.»
مصداق هاي بي عدالتي
اهميت عدالت در اسلام تا حدي است كه هيچ موضوع ديگري به پاي آن نمي رسد. براساس تعاليم اسلام اگر انساني به نفس خويش ستم كند يا در اداي برخي از تكاليف و حقوق الهي سستي ورزد، اين اشتباه او تنها با استغفار بخشوده خواهد شد، درحالي كه اگر فردي با تجاوز به حقوق انسان ها، قوانين عدالت اجتماعي را نقض كند، در حقيقت معصيتي غيرقابل بخشش انجام داده و بنا به تعبير اميرالمومنين علي(ع) به ورطه گناه غيرقابل بخشايش سقوط كرده است.
در حال حاضر، مواردي از تجاوز به حقوق ديگران در جامعه ما كم نيست. خيلي از افرادي كه در مراسم جشن حضرت صاحب الزمان(عج) هم با جديت شركت كردند، در روابط اجتماعي شان با ديگران، جانب عدالت را رعايت نمي كنند. «حجت الاسلام حسيني نيا»، از صاحبنظران حقوق اسلامي، معتقد است:
«امروز به هر گوشه اي از جامعه كه نگاه كنيد، عده اي از نبود عدالت، صدايشان بلند است. در ادارات، در راهروهاي دادگاه ها، در كارخانجات، در دانشگاه ها، همه جا صحبت از اين است كه به فلاني فلان ستم شده است. اين ها جلوه هاي حكومتي بي عدالت نيستند. هرچند كه حكومت هم بايد ساز و كاري را طراحي كند كه رفتارها و منش هاي ظالمانه، زمينه اجرايي پيدا نكنند، اما قدرت حكومت در سطح جامعه، قدرت مطلق نيست. اگر وجدان مردم در اين عرصه فعال نشود، اگر نيروي بازدارنده دروني آنها به درستي عمل نكند، نمي توان بي عدالتي ها را كنترل كرد. اين وظيفه رسانه هاست كه به مشتاقان مهدي(عج) به عاشقان ظهور پيام آن حضرت را در باب عدالتخواهي ابلاغ كنند. اگر عموم مردم انگيزه هاي عدالتخواهي پيدا كنند، ظلم و ستم خود به خود محدود و مهار مي شود. رسانه هاي ما متاسفانه در اين زمينه اطلاع رساني درستي ندارند. مثلا مولاي متقيان علي(ع) در مورد عدالت جمله اي دارد كه واقعا تكان دهنده است، اما من كمتر جايي ديدم كه اين جمله را نقل كنند. آن حضرت مي فرمايند:
«بارها و بارها از رسول خدا(ص) شنيدم كه مي فرمودند مردمي كه در ميان آنها، حق ضعيف از قوي با قاطعيت گرفته نشود، سعادتمند نمي شوند.»
يعني رسول گرامي اسلام -صلوات الله عليه- شرط سعادتمندي را در تلاش همه مردم براي تحقق عدالت دانسته اند و اين خود تكليفي است بر عهده مسلمانان كه براي تحقق عدالت، تلاش كنند. بي عدالتي، جلوه هاي مختلفي دارد. حتي از يك خلف وعده براي رسيدن به يك قرار دوستانه هم، مي توان به بي عدالتي تعبير كرد.
اساساً هر چيزي كه باعث وارد آوردن فشار ناحق بر ديگران شود، ستم تلقي مي شود. بي عدالتي يك خواربار فروش اين است كه شير يارانه اي را براي دوستان و آشنايان نگه دارد و يا آنها را به مصرف خودش برساند. بي عدالتي يك كارخانه دار اين است كه مواد اوليه اي را كه با نرخ رسمي براي توليد در اختيار او گذاشته مي شود، در بازار آزاد بفروشد. بي عدالتي يك ثروتمند اين است كه در ميان بستگان دورش، كساني باشند كه به نان شب نيازمند باشند و او پولش از پاروبالا برود، بي عدالتي يك مدير اين است كه به دوستان و نزديكان خودش در پرداخت مزايا عنايت خاص داشته باشد، بي عدالتي يك معلم آن است كه حق درس را در كلاس - به دليل خستگي يا هر دليل ديگري- ادا نكند و بي عدالتي يك مسئول مملكتي هم اين است كه از طريق سياستها و تصميم گيري هاي او مردم در فشار قرار بگيرند.»
حمايت از مظلومان
معمولاً هدف ظلم ظالمان، كساني هستند كه ضعيف نگه داشته شده اند و ضعفا و به تعبير زيباتر آن، مستضعفان قربانيان ظلم و ستم هستند. به همين دليل است كه بيشترين منتظران حضرت موعود، مستضعفان اند كه به فر دولت آن يگانه روزگار، دادشان را از ستم پيشگان بازستانند.
«محمد صادقي» مرد 68 ساله اي كه از بنيان گذاران يكي از هيئت هاي مذهبي تهران به نام امام زمان(عج) است، مي گويد: «عشق به امام زمان (عج)، عشق به عدالت است. من پنجاه سال است كه نوكري آستان اين امام را در هيئت امام زمان(عج) مي كنم. در اين پنجاه سال، هميشه مي دانستم اگر بخواهم آقا به من نظر داشته باشند، نبايد به كسي ستم كنم و بعكس بايد تا جايي كه قدرتش را دارم، جلوي ستم كردن گردن كلفت ها را بگيرم. الان در جامعه طوري شده كه هر كس قدرت داشته باشد، به ديگران زور مي گويد. البته نمي خواهم بگويم اين يك قاعده است آدمهاي قدرتمندي هم هستند كه خيلي با انصاف اند، اما زورگوها هم كم نيستند. حالا اين زور يا زور بازو است و مثلاً كسي كه اندام درشت تري دارد به كساني كه بنيه ضعيف تري دارند، زور مي گويد، يا قدرت پول است، يا قدرت پارتي است، يا قدرت مقام است. دادگاهها پر است از آدمهايي كه صاحبان ثروت يا پارتي يا مقام به آنها ستم كرده اند و حرف آنها هم به جايي نمي رسد. حتي مواردي هست كه يك اداره حق يك عده را ضايع كرده و آنها حرفشان به جايي نمي رسد. اينها همه نشان مي دهد كه ما چقدر از امام عصر (عج) دوريم و اگر دوستدار واقعي آن حضرت هستيم، بايد به اين مسائل توجه كنيم و خودمان از ستم كردن برحذر باشيم و تا جايي كه زورمان مي رسد، نگذاريم به ضعفا ستم شود.»
يكي از ويژگي هاي مهم حكومت حضرت مهدي(عج) عدالت است.
«يملا الارض قسطاً و عدلا بعد ما ملئت ظلماً و جوراً» اين منشور حكومت امام مهدي(عج) است كه مي فرمايد به يمن حكومت آن حضرت زمين از عدل و داد پرخواهد شد، پس از آنكه از ظلم و جور پر شده باشد.
آنها كه ديروز در جشن ميلاد امام عصر(عج) به شادماني پرداختند و نقل و شيريني پخش كردند، امروز تنها به شرطي مي توانند در زمره منتظران آن حضرت قرار گيرند كه در روابط خانوادگي و اجتماعي خويش، به ديگران ظلم روا ندارند.
ستم ستيزي كه براساس عقايد ما مسلمانان، جلوه نهايي آن در قيام حضرت حجت(عج) متبلور خواهد شد، امري است كه اسلام بر آن تاكيدي فراوان دارد. قرآن كريم در سوره مباركه هود آيه 113 مي فرمايد: «به ستمكاران مگراييد» و در آيه 18 همين سوره مباركه به مومنان دستور مي دهد كه از ستمكاران بيزاري جوييد.
مولاي عدالت پيشگان، علي(ع) نيز در گفتار گهربارشان تاكيدهاي بسياري بر ستم ستيزي دارند. از جمله مي فرمايند: «همواره دشمن ستمگر باشيد.»
«همچنين در جايي ديگر فرموده اند: كسي كه ستم مي كند و آن كس كه ياري گر اوست و آنكه راضي بر ستمكاري است، هر سه در ظلم شريكند.»
ستم پيشگان منتظر نيستند
نمي شود در روابط اجتماعي به ديگران ستم كرد و خود را در زمره منتظران امام عصر(عج) هم بحساب آورد، امامي كه بزرگترين نشانه حكومتش، عدالت است.
عدالت اجتماعي از جمله مهمترين، حساس ترين و فراگيرترين مصاديق و جلوه هاي قانون عام عدل اسلامي است.
عدالت اجتماعي به معناي اعطاي حقوق و مطالبات منطقي هر شخص به تناسب صلاحيت، شايستگي و نيازمندي هاي واقعي، فطري و اجتماعي اوست.
«محمد صالحي»، دانشجوي دوره دكتراي الهيات كه تز دكتري اش در باره «جلوه هاي عدالت در فرهنگ اسلامي» است، در اين مورد مي گويد: «ظلم و ستم به ديگران فقط اين نيست كه كسي آشكارا از مردم كلاهبرداري كند يا اموالشان را بدزدد يا به ناتوان آسيب بزند. اينها جلوه هاي كاملاً آشكار ظالم هستند، اما بخصوص در جامعه ما، ظلم جلوه هايش بگونه اي است كه گاه نمي توان ظالم را بدرستي تشخيص داد. آيا ظلمي بالاتر از اين هست كه كسي با وجود آنكه كار مي كند و تمام توان و قدرتش را هم براي انجام كار به خرج مي دهد، اما با اين وجود، عائله اش از جهت خورد و خوراك در مضيقه باشند؟ آيا ظلمي بالاتر از اين هست كه عده اي ندانند پولشان را چطور خرج كنند و چپ و راست سفرهاي خارجي پرهزينه بروند و عده اي ديگر خرج درمان فرزند بيمارشان را نداشته باشند؟
متاسفانه وقتي جامعه در فشار ظلم قرار مي گيرد و افراد احساس مي كنند به آنها ستم شده است، در رفتار و كردارشان اين ظلم را نسبت به ديگران آشكار مي كنند. كسي كه خودش در فشار است، ديگران را هم در فشار قرار مي دهد.
البته نمي توان هيچ جامعه اي را پيدا كرد كه در آن ظلم و ستم نباشد. طبع روابط اجتماعي اين است كه ستم در آن وارد مي شود. حتي در كشورهايي كه ادعاي توسعه يافتگي دارند، شما معضلي به نام بي خانمان ها را داريد، خيابان خواب ها، در آمريكا كه ادعاي قدرت اول جهاني را دارد، تعدادشان بسيار زياد است. ولي بحث ما، بحث درباره جامعه اي است كه افتخارش به انتظار است، انتظار براي فرج امامي كه «عدالت» سرلوحه حركت هاي اوست و منتظران عادل، نمي توانند خود ظالم باشند.»
مصداق هاي بي عدالتي
اهميت عدالت در اسلام تا حدي است كه هيچ موضوع ديگري به پاي آن نمي رسد. براساس تعاليم اسلام اگر انساني به نفس خويش ستم كند يا در اداي برخي از تكاليف و حقوق الهي سستي ورزد، اين اشتباه او تنها با استغفار بخشوده خواهد شد، درحالي كه اگر فردي با تجاوز به حقوق انسان ها، قوانين عدالت اجتماعي را نقض كند، در حقيقت معصيتي غيرقابل بخشش انجام داده و بنا به تعبير اميرالمومنين علي(ع) به ورطه گناه غيرقابل بخشايش سقوط كرده است.
در حال حاضر، مواردي از تجاوز به حقوق ديگران در جامعه ما كم نيست. خيلي از افرادي كه در مراسم جشن حضرت صاحب الزمان(عج) هم با جديت شركت كردند، در روابط اجتماعي شان با ديگران، جانب عدالت را رعايت نمي كنند. «حجت الاسلام حسيني نيا»، از صاحبنظران حقوق اسلامي، معتقد است:
«امروز به هر گوشه اي از جامعه كه نگاه كنيد، عده اي از نبود عدالت، صدايشان بلند است. در ادارات، در راهروهاي دادگاه ها، در كارخانجات، در دانشگاه ها، همه جا صحبت از اين است كه به فلاني فلان ستم شده است. اين ها جلوه هاي حكومتي بي عدالت نيستند. هرچند كه حكومت هم بايد ساز و كاري را طراحي كند كه رفتارها و منش هاي ظالمانه، زمينه اجرايي پيدا نكنند، اما قدرت حكومت در سطح جامعه، قدرت مطلق نيست. اگر وجدان مردم در اين عرصه فعال نشود، اگر نيروي بازدارنده دروني آنها به درستي عمل نكند، نمي توان بي عدالتي ها را كنترل كرد. اين وظيفه رسانه هاست كه به مشتاقان مهدي(عج) به عاشقان ظهور پيام آن حضرت را در باب عدالتخواهي ابلاغ كنند. اگر عموم مردم انگيزه هاي عدالتخواهي پيدا كنند، ظلم و ستم خود به خود محدود و مهار مي شود. رسانه هاي ما متاسفانه در اين زمينه اطلاع رساني درستي ندارند. مثلا مولاي متقيان علي(ع) در مورد عدالت جمله اي دارد كه واقعا تكان دهنده است، اما من كمتر جايي ديدم كه اين جمله را نقل كنند. آن حضرت مي فرمايند:
«بارها و بارها از رسول خدا(ص) شنيدم كه مي فرمودند مردمي كه در ميان آنها، حق ضعيف از قوي با قاطعيت گرفته نشود، سعادتمند نمي شوند.»
يعني رسول گرامي اسلام -صلوات الله عليه- شرط سعادتمندي را در تلاش همه مردم براي تحقق عدالت دانسته اند و اين خود تكليفي است بر عهده مسلمانان كه براي تحقق عدالت، تلاش كنند. بي عدالتي، جلوه هاي مختلفي دارد. حتي از يك خلف وعده براي رسيدن به يك قرار دوستانه هم، مي توان به بي عدالتي تعبير كرد.
اساساً هر چيزي كه باعث وارد آوردن فشار ناحق بر ديگران شود، ستم تلقي مي شود. بي عدالتي يك خواربار فروش اين است كه شير يارانه اي را براي دوستان و آشنايان نگه دارد و يا آنها را به مصرف خودش برساند. بي عدالتي يك كارخانه دار اين است كه مواد اوليه اي را كه با نرخ رسمي براي توليد در اختيار او گذاشته مي شود، در بازار آزاد بفروشد. بي عدالتي يك ثروتمند اين است كه در ميان بستگان دورش، كساني باشند كه به نان شب نيازمند باشند و او پولش از پاروبالا برود، بي عدالتي يك مدير اين است كه به دوستان و نزديكان خودش در پرداخت مزايا عنايت خاص داشته باشد، بي عدالتي يك معلم آن است كه حق درس را در كلاس - به دليل خستگي يا هر دليل ديگري- ادا نكند و بي عدالتي يك مسئول مملكتي هم اين است كه از طريق سياستها و تصميم گيري هاي او مردم در فشار قرار بگيرند.»
حمايت از مظلومان
معمولاً هدف ظلم ظالمان، كساني هستند كه ضعيف نگه داشته شده اند و ضعفا و به تعبير زيباتر آن، مستضعفان قربانيان ظلم و ستم هستند. به همين دليل است كه بيشترين منتظران حضرت موعود، مستضعفان اند كه به فر دولت آن يگانه روزگار، دادشان را از ستم پيشگان بازستانند.
«محمد صادقي» مرد 68 ساله اي كه از بنيان گذاران يكي از هيئت هاي مذهبي تهران به نام امام زمان(عج) است، مي گويد: «عشق به امام زمان (عج)، عشق به عدالت است. من پنجاه سال است كه نوكري آستان اين امام را در هيئت امام زمان(عج) مي كنم. در اين پنجاه سال، هميشه مي دانستم اگر بخواهم آقا به من نظر داشته باشند، نبايد به كسي ستم كنم و بعكس بايد تا جايي كه قدرتش را دارم، جلوي ستم كردن گردن كلفت ها را بگيرم. الان در جامعه طوري شده كه هر كس قدرت داشته باشد، به ديگران زور مي گويد. البته نمي خواهم بگويم اين يك قاعده است آدمهاي قدرتمندي هم هستند كه خيلي با انصاف اند، اما زورگوها هم كم نيستند. حالا اين زور يا زور بازو است و مثلاً كسي كه اندام درشت تري دارد به كساني كه بنيه ضعيف تري دارند، زور مي گويد، يا قدرت پول است، يا قدرت پارتي است، يا قدرت مقام است. دادگاهها پر است از آدمهايي كه صاحبان ثروت يا پارتي يا مقام به آنها ستم كرده اند و حرف آنها هم به جايي نمي رسد. حتي مواردي هست كه يك اداره حق يك عده را ضايع كرده و آنها حرفشان به جايي نمي رسد. اينها همه نشان مي دهد كه ما چقدر از امام عصر (عج) دوريم و اگر دوستدار واقعي آن حضرت هستيم، بايد به اين مسائل توجه كنيم و خودمان از ستم كردن برحذر باشيم و تا جايي كه زورمان مي رسد، نگذاريم به ضعفا ستم شود.»
+ نوشته شده در پنجشنبه سی و یکم فروردین 1385ساعت 19:5 توسط منتظر
|
