انتظار در آينه آيات و روايات
الف ـ وجوب انتظار
در اصول كافي از اسماعيل جعفي نقل شده است كه : شخصي خدمت امام محمد باقر (عليه السلام)آمد و نوشته اي همراه داشت حضرت به او فرمودند كه :آيااين نامه مخاصم است كه از ديني پرسيده كه بواسطه آن اعمال انسان به درجه قبول مي رسد عرض كرد : بلي خدا شما را رحمت كند مراد من همين است . حضرت فرمود : آن ديني كه سبب آن اعمال قبول مي شود : اين است شهادت به يگانگي خدا، و اينكه شريك ندارد ، شهادت به رسالت خاتم الانبياء محمد(صل الله عليه و اله) و اقرار به حقانيت سخناني كه از جانب خداوند آورده است دوستي با ما و اهلبيت و بيزاري از دشمنان ما و فرمانبرداري از ما و پرهيزگاران از گناهان و تواضع و انتظار ظهور قائم ما. زيرا از براي مادولتي است كه هر وقت خدا بخواهد آنرا ظاهر مي گرداند و درغيبت نعماني از ابو بصير نقل مي كند كه : روزي حضرت صادق (عليه السلام)فرمودند: مي خواهيد به شما خبر دهم از چيزيكه بدون آن خداوند هيچ عمل از بندگان نمي پذيرد. فرمود: شهادت به يگانگي خدا و آن كه حضرت محمد (صل الله عليه و اله) بنده و پيامبر اوست و امر به آنچه خدا امر فرموده و دوستي ما (اهلبيت ) وبيزاري از دشمنان ما و فرمانبرداري از ائمه اطهار (عليهم السلام) و پرهيزگاري از گناهان ، كوشش در طاعت خدا(يعني در اداي واجبات شرعيه)يقين (دراصول دين و حقيقت امر ائمه طاهرين ) و انتظار ظهور حضرت قائم (عليه السلام) .۱
ب ـ بهترين خلق منتظرين هستند
از روايات بسياري استفاده مي شود و پيروان اهل بيت عليهم السلام بهترين مخلوقات خداوند تبارك و تعالي هستند و آن مسلماناني كه در زمان غيبت امام زمان (عجل الله تعالي فرجه) بسر ميبرند و در حال انتظار ظهور مهدي موعود مي باشند ،افضل مي باشند . پيامبر اكرم (صل الله عليه و اله) روزي در جمعي از اصحاب خود دوبار فرمودند:«اللهم لقني اخواني»خدوندا برادران مرا به من بنمايان. اصحاب عرض كردند يا رسول الله مگر ما برادران شما نيستيم حضرت فرمودند: نه شما اصحاب منيد برادران من مردمي در آخرالزمان هستند كه به من ايمان مي آورند با اينكه مرا نديده اند خداوند آنها را با نام و نام پدرانشان پيش از صلب پدرانشان و رحم مادرانشان بيرون بيايند ، به من شناسانده است ، ثابت ماندن يكي از آنها بر دين خود از صاف كردن درخت خاردار با دست در شب ظلماني دشوارتر است ويا مانند كسيكه پاره اي از آتش چوب درخت غضا را در دست نگه دارد. آنها چراغهاي شب تار مي باشند ، پروردگار آنها را از هر فتنه تيره و تاري نجات ميدهد.۲
يحيي بن ابوالقاسم مي گويد : از امام صادق (عليه السلام) ۳معناي اين آيه شريفه را پرسيدم « الم ذلك الكتاب لا ريب فيه هدي للمتقين الذين يومنون بالغيب » فرمود:منظور از متقين شيعيان علي (عليه السلام) و منظور از غيب حجت غايب (عليه السلام) است . امير المومنين علي (عليه السلام) فرمودند: كه روزي رسول اكرم (صل الله عليه و اله) به من فرمودند يا اباالحسن شايسته است كه خداوند گم شدگان را وارد بهشت كند، سپس اميرالمومنين مي فرمايد ،مقصود پيامبر ، مومنين هستند كه در زمان غيبت به سر مي برند و از امامي كه جايش نامعلوم و خودش از نظرها غايب است، پيروي مي كنند آنها عقيده به امامت او دارند و به ذيل عنايات او چنگ مي زنند و منتظر آمدن او هستند ، يقين به وجودش دارند و شكايتي ندارند و بردبار و تسليم خواسته حقند و ازاين جهت گمشده اند كه از يافتن مكان امام خود و از شناخت شخص او گمشده اند .
ج ـ فضيلت انتظار :
در كمال الدين از حضرت صادق (عليه السلام) روايت شده كه فرمودند :
هر يك از شما با ايمان و در حال انتظار بميرد مانند كسي است كه در خيمه حضرت قائم و در خدمت آن جناب است. و در روايت ديگري از رسول اكرم (صل الله عليه و اله) كه فرموده اند :
«افضل العباده انتظار الفرج»۴اميرالمومنين در اين زمنيه مي فرمايند:« انتظروا الفرج و لايتاسر من روح الله فان احب الاعمال الي الله عزوجل انتظار الفرج مادام عليه العبد المومن »۵
منتظر فرج و گشايش باشيد و ازرحمت الهي نوميد مشويد چه محبوبترين اعمال نزد خداي تعالي ، انتظار فرج است ، هنگاميكه بنده با ايمان برآن مداومت ورزد .
دـ فوايد انتظار:
مهمترين فايده انتظار با توجه به فرمايشات ائمه معصومين ، اين است كه فرد از حالا به فكر اصلاح و تزكيه نفس و سامان بخشيدن به خود و جامعه خود مي افتد و براي رسيدن به آن هدف بزرگ از هيچ تلاش و كوششي فروگذار نخواهد كرد.
اثر اين انتظار اين است كه زندگي فردي و اجتماعي را در برابر ناملايمات و فسادها بيمه مي كند و انسان را دلگرم و بانشاط نگه مي دارد . انتظار است كه باعث مي شود كه روح ياس و بدبيني و حالت شكست و ناكامي از وجود انسان برطرف شود و دائما براي نيل به هدف عاليه كوشش كند و يك لحظه غافل نشود . اثر انتظار اين است كه : باعث مي شود فرد مسلمان دائما مشغول فرايض واجب خود باشد و از منكرات و محرومات در پرهيز باشد و فريضه امر به معروف و نهي از منكر را يكي از بزرگترين فرايض و واجبات است را انجام دهد.
پس از حالا انتظار كشيد و بيشتر اميدواربود . اميد براي پيروزي حتمي و كامل حق بر باطل انتظار براي اجراي حق و عدالت و اميد براي از بين رفتن ظلم وجور.
شخص منتظر بايد با تمام وجودش فرياد بزند «يا حجه بن الحسن عجل علي ظهورك» نه اينكه گفتارش با عملش منافات داشته باشد . از همين جهت مرحوم سيد بن طاووس ره از چنين انسانهايي درد دارد، و در كتاب «كشف المحجه لثمره المهجه» خطاب به فرزندش محمد (ره) مي فرمايد : و ازآن جمله مكرر ديده ام افرادي را كه اگر اسبي يا درهمي و ديناري از آنها مفقود شود، ظاهر و باطن ايشان يكباره متوجه آن چيز مي شود . و در پيدا كردن آن كمال سعي و جديت را مي كنند. اما نديده ام در تاخير و ظهور آن حضرت (ارواحنا فداه) و عقب افتادن اصلاح اسلام و ايمان و مسلمين و از بين رفتن كفار و ظالمين به قدري كه به اين چيزهاي ناچيز علاقه مند هستند ، علاقه داشته باشند و به اندازه اي كه براي از دست دادن اين اشياء متاثر نيستند ، پس كسي كه حال او چنين است چگونه ادعا مي كند كه عارف به حق خدا و رسول اكرم (صل الله عليه و اله) ومعتقد به امامت آن حضرت است ، وچگونه ادعاي موالات آن حضرت و تشريف فرمايي حضرتش را مبالغه مي كند؟ و از آن جمله اينكه از آن افرادي كه اظهار مي كنند و منتظر رياست وظهورآن هستند و انفاذ احكام امامت آن جناب را واجب مي دانند كساني را ديده ايم كه اگر سلطان يااميري از دشمنان آن حضرت و منكرين امامت او ، به آنان محبتي كند و آنان را مشمول عنايت خود قرار دهد به او علاقه مند مي شوند و محبت او را در قلب خود جاي ميدهند و آرزوي بقاي او را دارند و به حدي به وي متوجه مي گردند كه از طلب مهدي صلوات الله عليه باز مي مانند وواجبات خودرا فراموش كنند كه از آن جمله است آرزوي عزل آن والي و امير باطل.۶
۱- بصائر الدرجات,ص83,باب14-ملاقات با امام زمان (عليه السلام)ص34.
۲- راز نيايش منتظران,ص31.
۳- مكيال المكارم ج2ص146.
۴- كمل الدين,ج1ص287.
۵- خصال ج2ص616.
۶- كشف المحجه,ص192.
